a. Apache Web Sunucusu
Kurulumu
Gerekli Dosyalar
Kurulum için gerekli dosyayı
http://www.apache.org/dist/httpd/binaries/win32 adresinden
indirebilirsiniz. Aşağıda anlatılan kurulum .msi uzantılı dosyalar (MSI
kurulum paketleri) arasından son sürüm indirilerek yapılmıştır. Windows
ME, 2000 ve XP sürümlerinde MSI kurulum desteği beraberinde gelmektedir.
Daha eski Windows sürümlerinde (95, 98, NT) MSI kurulum desteğini ayrıca
kurmanız gerekmektedir.
Kurulum
Apache sitesinden indirdiğiniz dosyayı çalıştırarak herhangi bir
Windows programıymış gibi kurabilirsiniz.
|
Ekran Görüntüsü 1:
Apache Web Sunucusu Kurulumu 1. Basamak
|
Kurulum esnasında ikinci basamakta size lisans sözleşmesini kabul
edip etmediğiniz sorulur. Buna cevap olarak metnin altındaki
seçeneklerden "I accept the terms in the
license agreement" (ilk seçenek) olanını seçtiğimizde
lisans sözleşmesini kabul ederek kuruluma devam edebilirsiniz (lisans
sözleşmesini okuyup okumamak size bağlı).
Diğer seçeneği seçtiğinizde ise kurulumdan çıkmış olursunuz.
|
Ekran Görüntüsü 2:
Apache Web Sunucusu Kurulumu 2. Basamak
|
Üçüncü basamakta karşınıza Apache Web Sunucusu ile alakalı bazı
teknik bilgiler içeren bir metin çıkacaktır. Bu basamağı her zamanki
gibi Next > butonuna tıklayarak
geçebilirsiniz.
|
Ekran Görüntüsü 3:
Apache Web Sunucusu Kurulumu 3. Basamak
|
Dördüncü basamakta sunucu ayarları ile alakalı bilgileri vermeniz
gerekmektedir. Bu ekranda çıkan kutucuklara sırasıyla aşağıdaki
bilgileri girebilirsiniz:
Network Domain (e.g. somenet.com)
metninin altındaki kutucuğa localhost
Server Name (e.g. www.somenet.com)
metninin altındaki kutucuğa localhost
Administrator's Email Address (e.g.
webmaster@somenet.com) metninin altındaki kutucuğa ise
herhangi bir e-posta adresi yazabilirsiniz.
Bu kutucukların altında bulunan "Install
Apache HTTP Server programs and shortcuts to" metninin
altındaki seçeneklerden:
Run as a service for All Users --
Recommended seçimini işaretlerseniz (kurulumda otomatik
olarak işaretlenmiş gelir), Windows 2000 üzerindeki tüm kullanıcılara
Apache Web Sunucusu'nu çalıştırma hakkı verirsiniz (çoğu Windows
programı kurulumlarında bu seçenek işaretlenerek kurulur).
- Diğer seçeneği işaretlediğinde ise sadece o anki kullanıcıya
Apache Web Sunucusu'nu çalıştırma hakkı verilir (Örnek: Administrator
kullanıcısı ile giriş yapıp kurulum yapıyorsanız sadece Administrator
kullanıcısı tarafından çalıştırılabilir).
|
Ekran Görüntüsü 4:
Apache Web Sunucusu Kurulumu 4. Basamak
|
Beşinci basamakta size kurulum tipi sorulur.
Complete seçeneği işaretlenip devam
edilirse (kurulumda otomatik olarak işaretlenmiş gelir) Apache Web
Sunucusu ve Apache dökümanlarını beraber kurmuş olursunuz. Bu seçeneği
işaretleyerek kuruluma devam etmeniz önerilir.
|
Ekran Görüntüsü 5-A:
Apache Web Sunucusu Kurulumu 5. Basamak
|
Diğer seçenek olan Custom
seçeneği seçilip devam edilirse karşınıza kurmak istediklerinizin bir
listesi çıkar. Bunlar Apache HTTP Server
altında, Apache Runtime ve
Apache Documentation
seçenekleridir.
Apache Runtime seçeneği
Apache Web Sunucusu'nun kendisidir. Bu seçenek işaretli olmaz ise
kurulum tamamlanamaz.
Apache Documentation
seçeneği ise Apache Web Sunucusu'na ait dökümanları da kurmanızı sağlar
(Custom seçerek kurulum
yapanlar bu seçeneği iptal edip yaklaşık 5 MB disk alanından istifade
edebilirler).
Bu seçeneklerin altında ise size kurulum yapılacak sürücü ve dizin
gösterilmiştir. Sağ tarafta yer alan Change...
butonuna tıklayarak kurulumun yolunu (sürücü ve dizin adı)
değiştirebilirsiniz.
Not: Kurulumlarda genellikle
C:\Program Files\Apache Group yolu değiştirilmeden
kullanılır.
|
Ekran Görüntüsü 5-B:
Apache Web Sunucusu Kurulumu 5. Basamak
|
Beşinci basamakta kurulum tipini Complete
olarak seçtiyseniz karşınıza altıncı basamak olarak kurulum yapılacak
sürücü ve dizin bilgisi gelir. Başka bir sürücü ve dizin içerisine
kurmak istiyorsanız sağ tarafta bulunan
Change... butonuna tıklayarak kurulum yapmak istediğiniz
sürücü ve dizini seçebilirsiniz.
Not: Kurulumlarda genellikle
C:\Program Files\Apache Group yolu değiştirilmeden
kullanılır.
|
Ekran Görüntüsü 6:
Apache Web Sunucusu Kurulumu 6. Basamak
|
Eğer kurulum tipini Custom
olarak seçip devam ettiyseniz karşınıza yedinci basamak gelecektir.
Son basamak olan yedinci basamakta ise tek yapmanız gereken
Install butonuna tıklamanız olacak.
|
Ekran Görüntüsü 7:
Apache Web Sunucusu Kurulumu 7. Basamak
|
Kurulum gerekli dosyaları aktarıp sunucu ayarlarını yaptıktan sonra
otomatik olarak Apache Web Sunucusu'nu çalıştıracaktır.
|
Ekran Görüntüsü 8:
Apache Web Sunucusu Kurulumu 8. Basamak
|
Son olarak kurulumun bitirildiğine dair bir mesaj çıkar ve
Finish butonuna basmanız beklenir.
|
Ekran Görüntüsü 9:
Apache Web Sunucusu Kurulumu 9. Basamak
|
Kurulum sonunda Apache Web Sunucusu'nu
Start menüsünden Programs
altında Apache HTTP Server
altında Control Apache Server
altındaki Restart,
Start ve
Stop seçenekleri ile kontrol edebilirsiniz.
Buna ek olarak Windows 2000'de
Administrative Tools (buraya
Start menüsünden Settings
altında Control Panel
içerisinden ulaşabilirsiniz) altında Services
içerisinde Apache ismiyle bir
servis açılır. Apache Web Sunucusu'nu buradan da kontrol edebilirsiniz.
(Apache üzerine tıklayıp yukarıdaki butonlardan veya Apache üzerine sağ
tıklayıp kontrol seçeneklerini görebilirsiniz)
NOT: Windows 2000'de Apache kurulumu sona erdikten sonra
Apache servisi otomatik olarak çalıştırılır.
|
Ekran Görüntüsü 10:
Administrative Tools altındaki Services
|
b. PHP Kurulumu [
^ ]
Gerekli Dosyalar
Kurulum için gerekli dosyayı
http://www.php.net/downloads.php adresinden indirebilirsiniz.
Aşağıda anlatılan kurulum Windows zip paketinin (PHP 4.x.x zip package)
son sürümü indirilerek yapılmıştır. Diğer bir kurulum paketi olan PHP
installer, içerisinde
dış eklentileri içermediği ve bazı sistemler üzerinde, kurulum
esnasında veya sonrasında sorunlar yaşandığı için tercih edilmemektedir.
Kurulum
PHP sitesinden indirdiğiniz zip dosyasını herhangi bir zip
açma/parçalama programı (WinZip®,
WinRAR gibi) ile
herhangi bir dizine açınız. Kurulum yolu/dizini - açılacak dizin genelde
C:\PHP olarak seçilir. Bu
kurulumda da zip dosyası C:\PHP
içerisine açılarak yapılmıştır. Kullandığınız açma/parçalama programına
veya programın ayarlarına göre zip dosyası,
php-4.x.x gibi dizin içerisine açılabilir. Bu dizin
içindeki dosyaları C:\PHP
dizini içerisine taşıyabilir veya dizinin ismini PHP olarak
değiştirebilirsiniz.
Zip dosyasını açtıktan sonra, C:\PHP
dizini içindeki php.ini-dist
isimli dosyayı Windows sistem dizini (C:\WINNT)
içerisine kopyalayınız ve dosya ismini php.ini
olarak değiştiriniz.
Uyarı: Windows sistem dizini, Windows kurulumu yapılan
sürücüye göre değişebilir (D:\WINNT, E:\WINNT gibi).
php.ini dosyasını herhangi
bir metin editörü (Notepad, Wordpad gibi) ile açarak,
extension_dir ile başlıyan satırı
bulunuz. Bu satırda bulunan extension_dir
direktifinin ayarını, C:\PHP\extensions
olarak değiştiriniz (PHP dosyalarını açtığınız dizin içinde, php_ ile
başlayan .dll uzantılı dosyaların tam yolu).
Bu
direktifin doğru olarak ayarlanması, PHP
eklentilerini sağlıklı bir şekilde yükleyebilmeniz ve
kullanabilmeniz için gereklidir.
|
Ekran Görüntüsü 1:
Notepad ile açılmış php.ini dosyası (extension_dir ayarı)
|
Kullanmak istediğiniz
eklentileri, php.ini
dosyası içerisinde bulunan extension
direktifini kullanarak yüklüyebilirsiniz. Örneğin, imaj
fonksiyonlarını aktif hale getirmek için
extension=php_gd.dll gibi. Tüm eklentilere ait yükleme
direktifleri php.ini
dosyası içerisinde yazılı halde gelmektedir. Yüklemek istediğiniz
ekleniye ait
direktifin olduğu satırın başındaki
; karakterini kaldırarak yüklenmesini
sağlıyabilirsiniz.
Not: PHP 4.0.5 sürümü ve sonraki sürümlerinde MySQL, ODBC,
FTP, Calendar, BCMath, COM, PCRE, Session, WDDX ve XML destekleri
verilmiş (eklentiler
otomatik yüklenmiş) şekilde gelmektedir. Bunlar için ayrıca
eklentilerini yüklemenize gerek yoktur.
Not: Herhangi bir
eklenti yüklediğinizde, aktif hale gelebilmesi için web
sunucunuzu durdurup tekrar çalıştırmalısınız.
php.ini dosyası içinde
bulunan register_globals ile
başlayan satırı bulunuz. Bu satırda bulunan
register_globals
direktifinin ayarını, On
olarak değiştiriniz.
Bu
direktifin görevi kısaca, HTML forumlarından veya parametre
olarak gönderilen değerlerin ve isimlerinin otomatik olarak PHP
içerisinde tanımlanmış
değişken biçiminde kullanılabilmesini veya kullanılamamasını
sağlamaktır. Örneğin, test.php?sayfa=1
gibi çağırılan PHP
betiğinin içinde, sayfa isimli değeri
$sayfa
değişkeni olarak kullanabilmek için bu
direktifin ayarı On
olmalıdır. Bu
direktif hakkında daha fazla bilgi için
register_globals
Direktifi bölümüne gözatabilirsiniz.
Uyarı: Bu
direktif, PHP 4.1.0 sürümlerinden önce
On olarak ayarlanmış gelir. PHP
4.1.0 ve daha sonraki sürümlerde güvenlik nedeniyle
Off olarak ayarlı gelmektedir.
|
Ekran Görüntüsü 2:
Notepad ile açılmış php.ini dosyası (register_globals ayarı)
|
Dosya yükleme esnasında problem yaşamamak için yine
php.ini dosyası içerisinde bulunan
upload_tmp_dir ile başlayan
satırı bulun. Bu satırda bulunan upload_tmp_dir
direktifinin ayarını Windows üzerinde tüm kullanıcıların (Everybody)
yazma hakkı olan bir dizinin tam yoluna (sürücü ve dizin adı) ayarlayın.
Standart Windows kurulumlarında C:\WINNT\Temp
olarak ayarlanabilir.
Uyarı: Bu ayar doğru olarak ayarlanmaz ise dosya yükleme ile
ilgili problemler yaşıyabilirsiniz.
|
Ekran Görüntüsü 3:
Notepad ile açılmış php.ini dosyası (upload_tmp_dir ayarı)
|
php.ini dosyası ayarlarında
son olarak session.save_path
ile başlayan satırı bulun. Bu satırda bulunan
session.save_path
direktifinin ayarını Windows üzerinde tüm kullanıcıların (Everbody)
yazma hakkı olan bir dizinin tam yoluna (sürücü ve dizin adı) ayarlayın.
Standart Windows kurulumlarında C:\WINNT\Temp
olarak ayarlanabilir.
Uyarı: Bu
direktifin doğru olarak ayarlanması, PHP
oturum fonksiyonlarının çalışabilmesini için gereklidir.
|
Ekran Görüntüsü 4:
Notepad ile açılmış php.ini dosyası (session.save_path ayarı)
|
c. Apache Web Sunucusu
Ayarları [
^ ]
Apache Web Sunucusu üzerine PHP desteği iki yolla verilebilir.
Birincisi PHP'yi modül olarak tanıtmak, diğeri ise CGI olarak
tanıtmaktır. Genelde en sağlıklı çözüm olan modül olarak tanıtılması
yolu izlenir.
Not: Aşağıdaki ayarları yapmadan önce web sunucunuzun
çalışıyor ise durdurmanız önerilir.
PHP'yi Modül Olarak
Yüklemek
PHP dosyalarını açtığınız dizinde (C:\PHP)
bulunan php4ts.dll isimli
dosyayı C:\WINNT\System32 (bu
yol Windows kurulumu yaptığınız sürücüye göre değişebilir) dizini
içerisine kopyalayınız.
Apache Web Sunucusu'nu kurduğunuz dizin (Apache kurulumunda yolu
değiştirmediyseniz C:\Program Files\Apache
Group\Apache dizini) içindeki
conf isimli dizin içinde bulunan
httpd.conf dosyasını herhangi bir
metin editörü (Notepad, Wordpad gibi) ile açarak,
AddModule ile başlayan satırları
bulunuz. Bu satırlardan sonra:
LoadModule php4_module
C:\PHP\sapi\php4apache.dll
AddType application/x-httpd-php .php |
satırlarını yazın. PHP dosyalarınızı açtığınız dizinin
C:\PHP olduğu varsayılarak
C:\PHP\sapi\php4apache.dll
yazılmıştır. PHP dosyalarınızı başka bir dizine açtıysanız
C:\PHP yerine onu yazmalısınız.
|
Ekran Görüntüsü 1:
Notepad ile açılmış httpd.conf dosyası (PHP'yi modül olarak
tanımlama)
|
PHP'yi CGI Olarak
Yükletmek
Bir önceki modül olarak tanımlama yolundaki gibi
httpd.conf dosyası içinde
AddModule ile başlayan satırları
bulup sonra, bu satırlardan sonra:
ScriptAlias /php/ "C:/PHP/"
AddType application/x-httpd-php .php
Action application/x-httpd-php "/php/php.exe" |
satırlarını yazın. Eğer PHP dosyalarını açtığınız dizin
C:/PHP/ değil ise, tırnak içindeki
C:/PHP/ yazılı yere dosyaları
açtığınız yolu yazınız (sürücü ve dizin adı).
|
Ekran Görüntüsü 2:
Notepad ile açılmış httpd.conf dosyası (PHP'yi CGI olarak tanımlama)
|
Ortak Ayarlar
Bu iki tanımlama yolunda da .php
uzantısı dışında başka dosya uzantılarının da PHP olarak yorumlanmasını
istiyorsanız (örneğin .php3,
.phtml gibi),
AddType application/x-httpd-php .php
satırının altına aşağıdaki satırları ekleyebilirsiniz:
AddType application/x-httpd-php
.php3
AddType application/x-httpd-php .phtml |
Son olarak <IfModule mod_dir.c>
satırını bulup altındaki DirectoryIndex
ile başlayan satırın sonuna index.php
yazarak httpd.conf dosyasını
kaydedin. (.php dışında
uzantılarıda PHP olarak yorumlarıyorsanız bunları da
index.php3,
index.phtml gibi bu satırın sonuna
ekleyebilirsiniz).
Uyarı: Bu işlemler sırasında Apache Web Sunucusu çalışıyor
ise yaptığınız düzenlemelerin aktif hale gelmesi için sunucunuzu
durdurup tekrar çalıştırınız.
|
Ekran Görüntüsü 3:
Notepad ile açılmış httpd.conf dosyası
|
Terimler
|
MSI |
Microsoft Software
Installer |
|
dış eklenti |
external extension |
|
direktif |
directive |
|
eklenti |
extension |
|
betik |
script |
|
değişken |
variable |
|
oturum |
session |